Πέμπτη, 22 Μαΐου 2014 09:45

Αρμόνικα - Φύσσα - Μεσοφωνία

Η Ιστορία μας ξεκινάει το 1900 -ίσως και πιο πριν- όπου η καθημερινότητα των πλανόδιων μουσικών της εποχής διαμορφώνεται και δημιουργεί σιγά-σιγά ένα είδος μουσικής επηρεασμένο από την μια τους αμανέδες κι από την άλλη τις καντάδες.

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου ανθίζει μια νέα τεχνολογική τάση, «οι φωνοληψίες». Μέχρι το 1914 που ξεκίνησε ο πόλεμος ηχογραφήθηκαν εκατοντάδες τραγούδια όπου ένα οργανέτο πρωταγωνιστεί στις περισσότερες από αυτές τις ηχογραφήσεις. Οι μουσικοί τις εποχής γράφουν μελωδίες και τραγούδια που βασίζονται στα πατήματα του οργανέτου και στις δυνατότητες του, που εκτός από τον ήχο του που έχει το στοιχείο της χαρμολύπης, είναι φορητό και αυτόνομο. Το οργανέτο γίνεται όλο και πιο αγαπητό.

Οι φωνοληψίες μετά το 1918 και οι ορχήστρες της εποχής όλο και εμπλουτίζονται με περισσότερους συνδυασμούς οργάνων. Το οργανέτο μας, συνεχίζει να πρωταγωνιστεί σε οποία ορχήστρα συμμετέχει. Τα οργανέτα έχουν «ζήτηση», έρχονται στην Ελλάδα μέσω της Σμύρνης.

Από την Σμύρνη έρχονται και οι πρόσφυγες το 1922 με την καταστροφή της και ανάμεσα τους ο «Αντώνης». Από αστική οικογένεια ο Αντώνης, η μητέρα του έπαιζε πιάνο και αυτός έπαιζε σε Εστουντιαντίνες από μικρό παιδί. Στα 26 του με τα γαλλικά που ήξερε κατάφερε να επιβιβαστεί τελευταία στιγμή σε κάποιο γαλλικό πλοίο παριστάνοντας τον Γάλλο και βρέθηκε τελικά στην Αθήνα. Η δεξιοτεχνία του στο οργανέτο δεν αργεί να τον κάνει γνωστό στα στέκια της πόλης και σιγά-σιγά να περάσει τον ήχο του στους δίσκους 78 στροφών. Εκτός των τραγουδιών, του ζητάνε να ηχογραφεί ορχηστρικά με πρωταγωνιστή την αρμόνικα του.

Μέσα στις ηχογραφήσεις τον φωνάζουν με το παρατσούκλι του .Γεια σου «Παπατζή».
Μέχρι πριν τον πόλεμο του 40 ο Αντώνης Αμιράλης ηχογράφησε πάνω από 70 ορχηστρικά και εκατοντάδες τραγούδια. Ο πόλεμος ξεκλήρισε όλη την μουσική παρέα του «Αντώνη», τη σμυρναίικη σχολή, αλλά και το ενδιαφέρον στράφηκε πολύ νωρίτερα προς το μπουζούκι και το «νέο ρεμπέτικο» του Βαμβακάρη και του Τσιτσάνη.

Τα τραγούδια και τα ορχηστρικά του Αντώνη ξεχάστηκαν και απέκτησαν αξία μετά από χρόνια στα χέρια συλλεκτών και μόνο, αυτοί τα κράτησαν κλειδωμένα στα συρτάρια τους για ακόμα πιο πολλά χρόνια, δεν είχαν εμπορικό ενδιαφέρον παρά μόνο για τους ίδιους τους συλλέκτες.

Το Ακκορντεόν με την προσαρμοστικότητα του και τον χαρούμενο ήχο πήρε την θέση του λυπητερού οργανέτου. Με τα χρόνια ξεχάστηκε έγινε άφαντο λες και φρόντισε το ίδιο το οργανέτο να αποσυρθεί και να κρύψει ότι σχετιζόταν με την ιστορία του. Έγινε ένα όργανο φάντασμα για αυτούς που μέχρι τώρα το ψάχνουν. Μόνο με εικασίες μπορούν να το περιγράψουν

‘’Τιμούμε τους ανθρώπους αυτούς και συνεχίζουμε να διαδίδουμε το έργο τους’’

Κείμενο, μελέτη-ερευνά: Η. Βαβάτσικας

“Ο Αντώνης Αμιράλης (Παπατζής) είναι ένα ηχητικό πεπρωμένο και μια εμμονή που με κυνηγάει από τα χρόνια του ωδείου μέχρι και σήμερα. Τον πρωτοάκουσα σε μια περίοδο της ζωής μου που ήμουν κλεισμένος σε μία αίθουσα προσπαθώντας να ξεκλειδώσω τα μυστικά του Ακκορντεόν. Είναι η περίοδος που ήταν άγνωστα στον κόσμο τα πάντα από αυτόν και την αρμόνικα του, εκτός από ένα τραγούδι που λεγόταν "Αμανές της καληνυχτιάς". Το τραγούδι αυτό είχε δύο άγνωστες μέχρι τότε πτυχές της μουσικής για μένα, έναν ήχο μουσικού οργάνου που πρώτη φορά τον άκουγα και ένα παίξιμο δεξιοτεχνικό με τόσες πληροφορίες που δεν μπορούσα να κατανοήσω εκείνη την εποχή με τις γνώσεις που είχα. ´Ήταν η πρώτη φορά που προβληματίστηκα για το πόσο βαθειά μπορεί να είναι η λαϊκή τέχνη και τοποθέτησα τον εαυτό μου σε αυτόν τον χώρο, χωρίς όμως να το εμβαθύνω εκείνη την εποχή. Αυτό έγινε μάλλον ένα πιο μακροπρόθεσμο σχέδιο που θα με απασχολούσε μετά από 15 χρόνια. Τώρα που το σκέφτομαι -ασχολούμαι ήδη 18 χρόνια με τον "Αντώνη"- δεν θα ήταν και η κατάλληλη περίοδος 2000-2018 για να αποδώσει η έρευνα μου, στην οποία βοήθησε και η σύγχρονη τεχνολογία. Άρχισα να καταγράφω ένα-ένα τα κομμάτια και συνέχεια αναθεωρούσα για τον τρόπο που έπρεπε να ακολουθήσω στην καταγραφή τους. Συνέχεια ανακάλυπτα περισσότερες λεπτομέρειες που θα ήταν κρίμα να μην καταγράφουν αλλά αυτό έκανε ακόμα πιο δύσκολη και πιο χρονοβόρα την καταγραφή. Σιγά-σιγά άρχισα να  καταγράφω πια το παίξιμο του "Αντώνη" και όχι τα ίδια τα κομμάτια.  Άρχισε να σκιαγραφείται ένας τρόπος παιξίματος με συγκεκριμένους κώδικες και τότε κατάλαβα ποιος ήταν ο πιο σημαντικός λόγος ύπαρξης αυτής της έρευνας. Το Ακκορντεόν δεν κληρονόμησε την λαϊκή του τέχνη από την αρμόνικα. Δημιούργησε έναν καινούριο ρόλο τελικά μέσα στην λαϊκή ορχήστρα ο οποίος υπαγορεύτηκε από τους ρόλους που είχαν τα όργανα μέσα στη λαϊκή ορχήστρα. Ενώ ο "Αντώνης Αμιράλης ή Παπατζής" ήταν η κορυφή μιας εποχής που με αρμόνικα, κιθάρα, πότε μαντολίνο και πότε δεύτερη κιθάρα, πρωταγωνιστούσε σε σόλο ορχηστρικά αλλά και σε ένα μεγάλο ρεπερτόριο από τραγούδια. Επίσης ο ‘Αντώνης’ δημιούργησε έναν κώδικα παιξίματος, ερμηνείας, μελισμάτων και αισθητικής, αυτός ο “κώδικας” έπρεπε να καταγραφεί για να μπορέσει να αποκωδικοποιηθεί. Ένας τρόπος παιξίματος που έμεινε παγωμένος για 80 χρόνια, που δεν μεταφέρθηκε από δάσκαλο σε μαθητή, όπως συνέβη με τα υπόλοιπα παραδοσιακά όργανα.  Γενικότερα ο Αντώνης Αμιράλης με την αρμόνικα του έχει δημιουργήσει πολλά ερωτηματικά, που θα μας απασχολούν για πολύ καιρό.”

 

Διαβάστηκε 132 φορές

Πολυμέσα

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Μπάντα Γιοβανίκα Λαϊκή Ορχήστρα Γιώργος Πάνου »