Aptaliko. GR

Aptaliko. GR

URL Ιστότοπου: http://www.aptaliko.gr
Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017 14:44

Μούσα πολύτροπος

Το λαϊκό αστικό τραγούδι, το επονομαζόμενο λαθεμένα ρεμπέτικο, είναι η διαρκής ποιοτική μετεξέλιξη της δημοτικής μελωδικής προίκας στην κοινωνική πορεία από την αγροτική κοινότητα στην πόλη, στην εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση. Αλέθει συνεχώς καινούρια στοιχεία, που συναντά στο διάβα της. Εκφράζει τις νέες συνθήκες, τις ανάγκες, τους καημούς. Γεννοβολά πρωτότυπο έργο, καθώς την κατεργάζονται χαρισματικοί δημιουργοί. Δεκάδες επώνυμοι συνθέτες, στιχουργοί και εκτελεστές! Εκατοντάδες τρίλεπτα αριστουργήματα. Ποιος ξέρει, πόσες χιλιάδες ανώνυμοι παιχνιδιάτορες! Εκατομμύρια ακροατές. Είναι ο αυθεντικότερος καθρέφτης της άκρως προβληματικής μας κοινωνίας. Η ομορφότερη απαντοχή και έκφραση του λαού μας κατά τον 20ο αιώνα. Γι' αυτό «κινηματογραφούμε» σήμερα την λαϊκή μουσική μας ιστορία από τις απαρχές της δημοτικής παράδοσης.

ISBN 978-96088528-1-5
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΣΕΛΙΔΕΣ 568
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 17X24

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017 14:28

Εις ανάμνησιν στιγμών ελκυστικών

Η κοινή θέση όλων, ότι το ρεμπέτικο τραγούδι υφ’ οιανδήποτε μορφή του, δεν είναι δημιούργημα αγροτικών πληθυσμών αλλά δημιούργημα κοινωνικών στρωμάτων που ζουν και αναπτύσσονται σε νεοδημιούργητους αστικούς χώρους, μας παρέπεμψε - εξ αντικειμένου - στην αναζήτηση περιοχών του ελληνισμού όπου πραγματοποιήθηκαν - ιστορικά - τέτοιες πληθυσμιακές συγκεντρώσεις Ελλήνων (...) Η ιστορική περιήγηση οδηγούσε με ακρίβεια στην Σμύρνη και δευτερευόντως στην Κωνσταντινούπολη των αρχών του 19ου αιώνα, όπου άρχισε να συγκεντρώνεται ελληνικός πληθυσμός - πέρα των γηγενών - από πολλά μέρη του ελληνισμού - απελευθερωμένου και μη - μετά την Επανάσταση του 1821 και στη δημιουργία του νεότερου ελληνικού κράτους, το 1832 (...) Η προσέγγιση της ζωής των συγκεκριμένων προσώπων, ερμηνευτών, μουσικών, δημιουργών, οδήγησε γρήγορα στο συμπέρασμα, για την ποικιλία κοινωνικής και οικονομικής προέλευσης, κάτι που εύκολα ανέτρεπε την τουλάχιστον ανιστόρητη άποψη για υπόκοσμο, κοινωνικό περιθώριο, λούμπεν προλεταριάτο κ.α. σχετικά, που διαμόρφωσαν την αιχμή του δόρατος της συντηρητικής κατεστημένης άποψης. Η διάχυση του χώρου του ρεμπέτικου μέσα στην κοινωνική πυραμίδα αφορούσε σ’ όλες τις οικονομικές βαθμίδες καθέτως και οριζοντίως, όχι μόνο στη φάση της γέννησης αλλά και σε όλα τα επόμενα στάδια ανάπτυξης. Συνδέθηκε δε, και αυτό πρέπει να κριθεί σήμερα ως το σημαντικότερο στοιχείο, με την μεγάλη, πρωτοφανή, θα λέγαμε, για τα παγκόσμια δεδομένα, κινητικότητα του ελληνικού πληθυσμού

ISBN 978-960-8747-42-5
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΤΑΡΤΙ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2003
ΣΕΛΙΔΕΣ 470
ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΠΑΝΟΔΕΤΟ
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 24X33

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017 14:26

Τα τραγούδια της Πόλης: Τα πολίτικα

Τα τραγούδια της Κωνσταντινούπολης, της Βιθυνίας και της Προποντίδας

Στον Τέταρτο Τόμο συμπεριλάβαμε τραγούδια από την Κωνσταντινούπολη, την Προποντίδα και τη Βιθυνία. Δεν υπάρχει ασφαλές κριτήριο για τον αν ένα αστικό τραγούδι ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη ή τη Σμύρνη. Έτσι μελετήθηκαν διάφορες παράμετροι, όπως η μελωδική του ομοιότητα με τις Μισμαγιές, ο μουσικός δρόμος που ακολουθούν -μια και κάποιοι ήχοι (όπως ο βαρύς) είναι περισσότερο συνηθισμένοι στην Πόλη παρά τη Σμύρνη- το περιεχόμενο του στίχου, που μερικές φορές αναφέρεται σε συγκεκριμένα τοπωνύμια (Γαλατάς, Σταυροδρόμι, Ταύταλα κλπ.), οι πρώτες μουσικές ηχογραφήσεις και η καταγωγή των τραγουδιστών τους. Ακόμη μελετήθηκε η αναγραφή τους σε διάφορα μουσικά έντυπα της εποχής (Φόρμινγξ, Εκκλησιαστική Αλήθεια κ.α.), η διάδοσή τους σε περιοχές γύρω από την Πόλη, σε σύγκριση με τα χωριά έξω από τη Σμύρνη, και τέλος οι προσωπικές μαρτυρίες καλλιτεχνών και μελετητών της εποχής εκείνης αλλά και συγχρόνων όπως ο Σίμων Καράς, ο Χρόνης Αηδονίδης κ.α. (...)
Εκτός από τις παρτιτούρες σε ευρωπαϊκή παρασημαντική γραφή, σημειώνονται και τα ακόρντα και οι μουσικοί δρόμοι (μακάμια). Για κάθε τραγούδι υπάρχει μια κατά το δυνατόν εμπεριστατωμένη πληροφόρηση για την προέλευση, ποιητικές και μουσικές παραλλαγές που συναντώνται και δισκογραφικά, τόσο στις αρχές του περασμένου αιώνα όσο και πιο πρόσφατα. Την επιμέλεια της σειράς έχει ο Γιώργος Κωνστάντζος, από το Αρχείο Ελληνικής Μουσικής.

ISBN 960-7075-67-6
ΕΚΔΟΣΕΙΣ FAGOTTOBOOKS
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2001
ΣΕΛΙΔΕΣ 88
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 21X29
ΚΩΔΙΚΟΣ "ΕΥΔΟΞΟΣ" 59360412

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017 14:24

Παληοζωή Μοβόρησσα

Ρεμπέτικη φαντασία από 3.500 τίτλους ρεμπέτικων τραγουδιών

Η σκηνή στου Αποστόλη το κουτούκι. Ο Στάθης ο βαρύς απαντιέται με την παλιά φιλενάδα. Είναι Η Μαριώ, Η κόρη της χήρας. Τρικαλινή τσαχπίνα. Γρήγορα θα έρθουν στα τσακίρ κέφια:

◦ Σήκω χόρεψε, κουκλί μου. Έχεις κορμί αράπικο.
◦ Κέρνα με, φως μου. Κέρνα με, γλυκιά μου αγάπη. Εσύ, ο άνθρωπός μου. Φέρτε μου κρασί να πιω.
◦ Το κορίτσι απόψε θέλει. Σπάσ’ τα, γκρέμισ’ τα, κυρά μου. Σπάσ’ τα, φως μου, για τα μένα. Μες στο γλυκό της αγάπης κρασί. Σπάσ’ τα, καλέ Μαριώ. Σπάσ’ τα, πασά μου. Κορίτσι μου, όλα για σένα. Για κοίτα, κόσμε, ένα κορμί.
◦ Γεια σου, άντρα μου. Γλυκέ μου άντρα, γεια σου. Γεια σου, τσολιά μου. Αυτά μου κάνεις και σ’ αγαπώ.
◦ Δική μου για πάντα. Βρε Μαριώ μου, είσαι γλύκα. Εσύ, γλυκιά μου, μόνο.
◦ Γλέντα με, φως μου, γλέντα με.
◦ Άνοιξε βαθιά τα στήθια. Ω, μάμι μπλου, ρεμπέτισσα.
◦ Δική σου για πάντα.
Δείγμα από την «Παλιοζωή μοβόρησσα», μια ιστορία συνθεμένη με τίτλους ρεμπέτικων τραγουδιών, σε μια αρχιτεκτονική συρραφή, που αναπτύσσεται σ’ ένα hightech λογοτεχνικό αφήγημα, μια ρεμπέτικη φαντασία, όπου ανασταίνεται παραστατικά ένας κόσμος που κάποτε αποκλήθηκε περιθωριακός, αλλά που όταν αποσύρθηκε είχε αφήσει μια νέα ζωηρή και γνήσια τέχνη, το λαϊκό αστικό τραγούδι. Όλοι οι τύποι και οι τύπισσες, με τα πάθη και τους καημούς τους, τα όνειρα και τους κατατρεγμούς τους, η ιδιότυπη αντίληψη της τιμής και της φιλοτιμίας, το δικό τους ήθος, οι έρωτες και οι παλικαρισμοί, ο πόνος και τα σεκλέτια, περνούν σ’ αυτή την πρωτότυπη ανασύνθεση, με τις 3.500 ψηφίδες αντλημένες από το πλούσιο ρεζερβουάρ κάπου 9.000 τίτλων τραγουδιών. Μια συναρπαστική χιουμοριστική «ιστορία» και ταυτόχρονα μια σπουδή χαρακτήρων, όπως υμνήθηκαν Με ζουρνάδες και νταούλια, Μ’ αργιλέ και μπαγλαμάδες, Τουμπερλέκια και μπουζούκια. Βίβα ρεμπέτες.

ISBN 960-03-3970-8
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2005
ΣΕΛΙΔΕΣ 112
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 20X22

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017 14:24

Από το κομπολόϊ στο ρολόϊ

Ο συγγραφέας δεν παραθέτει γραφικές λεπτομέρειες και ανέκδοτα της ρεμπέτικης ζωής. Ούτε αναλίσκεται στην παράθεση των δομικών στοιχείων των ρεμπέτικων τραγουδιών (στιχουργική, μουσικοποιία, δρόμοι και μακάμια, ενορχηστρώσεις, δάνεια, χορός κτλ). Αντιθέτως, χρησιμοποιεί αυτά τα στοιχεία σαν διόδους για να τρυπώσει στην καρδιά του θέματός του. Στην ουσία του ρεμπέτικου τραγουδιού. Στόχος του είναι να παρακολουθήσει την μετατροπή του παλαιού ανθρώπου της παραδοσιακής κοινότητας σε νεωτερικό αστό. Γιατί το ρεμπέτικο για τον Καλαποθάκο είναι ακριβώς αυτό: Η προσπάθεια της παράδοσης να παρακολουθήσει τη σύγχρονη πραγματικότητα, να εισέλθει τον παρόντα χρόνο. Η προσπάθεια να μην επιβιώσει συμβατικά, σαν μουσειακό είδος ή φολκλόρ, αλλά σαν ζωντανή πραγματικότητα. Αυτό το πετυχαίνει παρακολουθώντας μέσα στον χρόνο τις μετακινήσεις των αισθημάτων που προκαλούν πχ ο εγκλεισμός, ο αποκλεισμός, ο έρωτα, ο θάνατος και αναλύοντας πρόσωπα-κλειδιά του ρεμπέτικου τραγουδιού, όπως του μάγκα, του κουτσαβάκη, του χασικλή, του πρεζάκια, του πατέρα ή της μητέρας.

ISBN 978-960-527-411-5
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΡΜΟΣ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΣΕΛΙΔΕΣ 291
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 17X24

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017 14:22

Ο ακρίτας που έγινε ρεμπέτης

Οι αγωνίες και αγώνες του νεοελληνισμού δημιούργησαν μια σειρά ηρωικά πρότυπα που εμπνεύσανε το τραγούδι σε διάφορες εποχές: ακρίτες, κλέφτες, αρματολοί, κοινωνικοί ληστές, ρεμπέτες, εργάτες, αντάρτες. Σ\' αυτά τα ηρωικά πρότυπα πρέπει να προσθέσουμε και τους ζεϊμπέκηδες παρόλο που δεν ήταν χριστιανοί. Το βιβλίο αυτό γίνεται το μαρμαρένιο αλώνι όπου όλοι αυτοί οι λεβέντες αντιμετωπίζουν τον προαιώνιο εχθρό τους, το Χάροντα -τον προσωποποιημένο θάνατο. Το άθροισμα των περιπτώσεών τους συγκροτεί τη νεοελληνική περιπέτεια. Η συσσώρευση των τραγουδιών τους απαρτίζει το νεοελληνικό έπος.

ISBN 960-224-843-2
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 1999
ΣΕΛΙΔΕΣ 230
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 17X24

Οι στίχοι γράφτηκαν για να φωτογραφίσουν εποχές και κοινωνικές ομάδες, που αφορούσαν τα Βούρλα και την Τρούμπα του Πειραιά. Ήταν μια προγραμματισμένη προσπάθεια ανακάλυψης και καταγραφής χαμένων λέξεων και συνθηματικής επικοινωνίας, μεταξύ μιας κοινωνίας με ιδιάζουσα συμπεριφορά και δικούς της κώδικες συνεννόησης... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Περιεχόμενα:
Εισαγωγή
Για τον Ανέστο
Οι ρεμπέτες
Μες στον Άγιο-Διονύση (Ο τραυματισμός του Νίκου Μάθεση)
Η Στέλλα απ' το Αϊβαλί
Μες στον τεκέ του Σάλωνα
Ο τεκές της χήρας
Οι τεκέδες στα σφαγεία
Στη γειτονιά του Μπάτη
Στο καπηλειό του Μπάτη
Στην ταβέρνα του Λεβέντη
Ο Ντιντής
Οι Σκυλόμαγκες
Τα λουστρίνια τα τριζάτα
Βούρλα - Τρούμπα
Ο Νταής
Ο Κεφτές και η Γαρδούμπα
Γιαχνί Σοκάκι
Της Τζεμιλέ το διώροφο
Οι γυναίκες της Τρούμπας
Στις Λαμαρίνες
Ο 6ος Αμερικάνικος Στόλος Ι
Ο 6ος Αμερικάνικος Στόλος II
Μικρό παιδί κι ατίθασο
Μια βλάχα στην Τρούμπα
Οι παπατζήδες
Η Δέσποινα η Βιτριολίστρια
Στην αγορά του Πειραιά
Ο Βλάμης
Οι Μπουκαδόροι
Εφτά γριές
Ο φόνος του Κεφάλα
Οι Λαχανάδες
Ο Βαρκάρης
Η Μπουμπού της Νοταρά
Ο χασικλής ο Τσίκας
Η χαρτορίχτρα
Το Κατινάκι
Ταμπουριώτισσα
Ο Γεροκάβουρας
Η Νταβραντόχηρα
Η Πηνελόπη η Σμυρνιά
Ο Κώτσος
Ο Τσέτουλας
Οι Μπεκρήδες
Ο πόνος του μάγκα
Στο Γυαλάδικο
Ο Πειραιώτης


ISBN 9786188046610
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΟΣ ΚΥΚΛΟΣ
ΓΛΩΣΣΑ ΑΓΓΛΙΚΑ, ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2016
ΣΕΛΙΔΕΣ 96
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 24X17

Το παρόν εγχείρημα επιχειρεί να καλύψει, στο μέτρο του εφικτού, ένα μεγάλο κενό που παρουσιάζει η έρευνα για το ρεμπέτικο τραγούδι, καθώς δεν υφίσταται ανάλογη - συστηματική, εκτεταμένου χρονικού εύρους και με αξιώσεις επάρκειας- βιβλιογραφική εργασία. Η μετά χείρας συγκομιδή -ελληνόγλωσσων, κυρίως, αλλά και ξενόγλωσσων- δημοσιευμάτων, άρθρων και βιβλίων εκκινεί από τη λεγόμενη "προϊστορία" του ρεμπέτικου, δηλ. την περίοδο των καφέ αμάν (1873), και καταλήγει στο τέλος του 2001. Για λόγους πρόσθετης πληροφόρησης η βιβλιογραφία είναι σε μεγάλο ποσοστό σχολιασμένη και στα οικεία λήμματα έχουν ενσωματωθεί αυτούσια αποσπάσματα δυσεύρετων ή σημαινόντων πρωτοτύπων κειμένων. Σε κάθε περίπτωση, η παρούσα κατάθεση συνιστά μια πρώτη προσπάθεια καταγραφής και τιθάσευσης του σχετικού υλικού: συγκεντρώνοντας σε ενιαίο σώμα τη διάσπαρτη βιβλιογραφία και φέρνοντας στο φως πληθώρα αθησαύριστων δημοσιευμάτων, ελπίζεται ότι προσφέρει μια επαρκή βάση εκκίνησης -και δεδομένων- για όποιον θέλει να προσεγγίσει το ρεμπέτικο τραγούδι.

ISBN 978-960-8219-12-0
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2002
ΣΕΛΙΔΕΣ 304
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 17X24

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017 14:18

Δημοσιεύματα για το ρεμπέτικο 1942-1968

Η εργασία αυτή καταγράφει βιβλιογραφικά και σχολιάζει με συντομία όσα δημοσιεύματα βρέθηκαν από το 1942 μέχρι και το 1968. Τα δημοσιεύματα αυτά αφορούν όχι μόνο το ρεμπέτικο αλλά και το μπουζούκι, το ζεϊμπέκικο, τους λαϊκούς συνθέτες καθώς και τη προσπάθεια Χατζιδάκι - Θεοδωράκη.

ISBN 360-7805-20-8
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΠΙΛΙΕΤΟ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΣΕΛΙΔΕΣ 94
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 12X17

Η Γκαίηλ Χόλστ πρωτόρθε στην Ελλάδα το 1965. Αφοσιωμένη φίλη της ελληνικής λαϊκής μουσικής παράδοσης, την οποία αντίκρυσε με ματιά φρέσκια και καθαρή, έγραψε για το ρεμπέτικο ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε στα αγγλικά το 1975 γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία.
Από τότε επανεκδόθηκε πολλές φορές και αποδόθηκε στα τουρκικά, στα γερμανικά και στα γαλλικά. Αυτό το βιβλίο, μεταφρασμένο από το Νίκο Σαββάτη, αποτελεί το πρώτο μέρος του τόμου "Δρόμος για το ρεμπέτικο" και έχει αναγνωριστεί, τόσο στο εξωτερικό όσο και στην Ελλάδα, ως μία από τις καλύτερες εργασίες γι' αυτό το μουσικό είδος. Εδώ υπάρχει επιπλέον μια συλλογή άρθρων που δημοσιεύθηκαν κατά καιρούς στην Ελλάδα για τη ρεμπέτικη μουσική από τους Ανωγειανάκη, Βεργόπουλου, Βουρνά, Δραγούμη, Κουνάδη, Λεωτσάκου, Μαραγκάκη, Παπαδημητρίου, Πετρόπουλου, Σπανούδη, Ταχτσή, Τσαρούχη, Φαληρέα, Χατζηδάκι, Χριστιανόπουλου.

ISBN 960-7120-00-0
ΕΚΔΟΣΕΙΣ DENISE HARVEY
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2001
ΣΕΛΙΔΕΣ 253
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 14X21

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017 14:13

Ιστορία και ρεμπέτικο

Με την μελέτη αυτή ο συγγραφέας επιχειρεί να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο αντανακλώνται γεγονότα -μείζονος ή ήσσονος σημασίας- της νεοελληνικής ιστορίας, από τα τέλη του 19ου αι. έως το 1960, στα σμυρναίικα και ρεμπέτικα τραγούδια, τα οποία εκτός από γνήσιο δημιούργημα του λαϊκού πολιτισμού, αποτελούν καθρέπτη της κοινωνίας.
Τα τραγούδια, που συγκεντρώθηκαν στη μελέτη και μελετήθηκαν, δεν αποτελούν ιστορική πηγή, με την αυστηρή επιστημονική σημασία του όρου, αλλά αναμφισβήτητα αποτελούν αυθεντικά τεκμήρια του παρελθόντος. Στα τραγούδια αυτά, εντοπίζει κανείς την απήχηση που είχαν πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά, καλλιτεχνικά και αθλητικά γεγονότα, (όπως η μετανάστευση, το Μικρασιατικό, η οικονομική κρίση του 1929, ο θάνατος πολιτικών, η διάδοση της φυματίωσης, οι διακρίσεις του παγκόσμιου πρωταθλητή Λόντου, τα πρώτα καλλιστεία του 1929, η Κατοχή, η Αντίσταση και ο Εμφύλιος) στο αστικό λαϊκό τραγούδι (ρεμπέτικο). Ο τρόπος της πρόσληψης των γεγονότων από τους λαϊκούς δημιουργούς αλλά και ο σχολιασμός των εξελίξεων που επιχείρησαν μέσα από τα τραγούδια τους, αναμφισβήτητα εντυπωσιάζει τον μελετητή της ιστορίας της νεοελληνικής κοινωνίας.

ISBN 978-960-02-3049-9
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΖΗΣΗ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2015
ΣΕΛΙΔΕΣ 398
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 17X24

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017 14:10

Κοινωνιολογία του ρεμπέτικου

Στόχος αυτής της μελέτης είναι η διερεύνηση των κοινωνιολογικών και εθνολογικών διαστάσεων του ρεμπέτικου τραγουδιού, που κυριάρχησε για μισό περίπου αιώνα στη λαϊκή παράδοση των αστικών κέντρων της χώρας μας και συνιστά εκδήλωση-κλειδί για την κατανόηση των δομών και της εξέλιξης της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας καθώς και για την ανεύρεση της -δυσεύρετης- νεοελληνικής πολιτισμικής μας ταυτότητας.
Η σύγκριση των δεδομένων της διεθνούς έρευνας και των αποτελεσμάτων της ανάλυσης δείγματος ρεμπέτικων τραγουδιών αποδεικνύεται πολύτιμη και επιτρέπει στον συγγραφέα να προσδιορίσει τα στοιχεία που καθιερώνουν το ρεμπέτικο ως πολιτισμικό φαινόμενο του αστικού κέντρου, να κωδικοποιήσει τα ταξικά, κοινωνικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά των υποπρολεταριακών κύκλων, να αποσαφηνίσει τις σχέσεις εθνικής και ταξικής κουλτούρας και να αποδείξει την παγκοσμιότητα του φαινομένου προκειμένου για κοινωνίες στη φάση της καπιταλιστικής ολοκλήρωσης. Επίσης, του επιτρέπουν να επιβεβαιώσει τη στενή σχέση ταξικών και γενικότερων κοινωνικών χαρακτηριστικών των υποπρολετάριων αφενός και της ιδεολογίας αφετέρου, και να μελετήσει τις ψυχοσυναισθηματικές στάσεις, νοοτροπίες, συλλογικές παραστάσεις, το πολιτισμικό, εν γένει, στερέωμα που εκφράζει το ρεμπέτικο τραγούδι.
Περιεχόμενα:
Πρόλογος στη νέα έκδοση
Εισαγωγή
1o: H εθνικοκοινωνιολογική προσέγγιση: μεθοδολογία και κριτήρια ένταξης του ρεμπέτικου στο λαϊκό πολιτισμό του αστικού κέντρου
Σύγχρονη ανθρωπολογική οπτική και ελληνική λαογραφική παράδοση
Υποθέσεις έρευνας και τεχνικές ανάλυσης περιεχομένου
Κριτήρια πολιτισμικής ένταξης
2ο: Υποπρολετάριοι και ταξική πολιτισμική αντιπαράθεση
Γενικά και ιδιαίτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά
Οι περιθωριακοί πολιτισμοί στη βιομηχανική κοινωνία
Εθνικός και ταξικός πολιτισμός
Ο λαϊκός πολιτισμός στις βιομηχανικές κοινωνίες
3ο: Στοιχεία διαχρονικής ανάλυσης περιεχομένου
Θεματολογικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά
Ιδεολογικός κόσμος και ψυχοσυναισθηματικές στάσεις
Επίλογος: Θεμελιώδη χαρακτηριστικά και εξέλιξη του ρεμπέτικου
Βιβλιογραφία
Ευρετήριο ονομάτων

ISBN 960-348-120-3
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΛΕΘΡΟΝ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2001
ΣΕΛΙΔΕΣ 296

Τέσσερις δεκαετίες περίπου μετά τον ιστορικό θάνατο του ρεμπέτικου τραγουδιού, το βιβλίο της Μ. Κωνσταντινίδου έρχεται να μας προσφέρει για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη κοινωνιολογική προσέγγιση του φαινομένου, συνδέοντάς το με αυτό που ονομάζουμε φολκλόρ των πόλεων και με την εξέλιξή του, καθώς η ιστορία του ταυτίζεται με την ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Μια διαχρονική ανθολογία στίχων με εμβόλιμο φωτογραφικό υλικό, συμπληρώνουν το σημαντικό αυτό βιβλίο, που είναι ένα απόκτημα για την όχι και τόσο πλούσια ρεμπετολογική βιβλιογραφία.

ISBN 960-7246-14-4
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΕΛΑΣ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 1994
ΣΕΛΙΔΕΣ 200
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 14X21

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017 14:07

Όψεις το ρεμπέτικου

Υπό τον γενικό τίτλο "Όψεις του ρεμπέτικου" ο παρών τόμος στεγάζει τρία κείμενα, τα οποία επιχειρούν να φωτίσουν ενδιαφέρουσες όσο και ελάχιστα μελετημένες πλευρές αυτού του αστικολαϊκού μορφώματος. Στο πρώτο μελέτημα ("Το ρεμπέτικο στη δεκαετία του 1930 και ο Μεταξάς, μέσα από γραπτές συγχρονικές πηγές") γίνεται για πρώτη φορά λεπτομερής πραγμάτευση του πώς προσελήφθη το ρεμπέτικο, τόσο από τον τύπο της εποχής όσο και από το Μεταξικό καθεστώς. Μέσα από πρωτογενείς συγχρονικές πηγές, που επίσης για πρώτη φορά έρχονται στο φως, προσεγγίζεται το φάσμα των αντιδράσεων που ήγειρε το είδος εκ μέρους της κουλτούρας του γραμματισμού αλλά και της κυρίαρχης πολιτικής τάξης πραγμάτων. Το δεύτερο κείμενο ("Ο αριστερός λόγος για το ρεμπέτικο [1946-1988]") στοχεύει σε πρώτο επίπεδο στη λεπτομερή ανασκόπηση και κριτική ανάλυση του αριστερού λόγου για το ρεμπέτικο, όπως αυτός αποτυπώθηκε σε γραπτές πηγές, ενώ σε δεύτερο επίπεδο επιχειρεί να αναδείξει τη διαμόρφωση και εξελικτική πορεία αυτού του λόγου σε ένα επαρκές βάθος χρόνου. Φιλοδοξία, τέλος, του τρίτου κειμένου ("Ρεμπέτες και ρεμπέτικο: από τη ρητορική των άλλων στον αυτοπροσδιορισμό") αποτελεί η ανασύσταση της αφηγηματικής αυτοπαρουσίασης των συντελεστών του ρεμπέτικου σε αντίστιξη με τον λόγο που άρθρωσε ο κυρίαρχος πολιτισμός για αυτούς και για το είδος που εκπροσωπούσαν.

ISBN 978-960-8219-28-1
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2004
ΣΕΛΙΔΕΣ 212
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 14X21

Η λέξη "ρεμπέτικο" δεν πέρασε ποτέ στη συνθηματική γλώσσα της μαγκιάς, δηλαδή στην αργκό της. Χρησιμοποιήθηκε και προβλήθηκε σαν ένα εμπορικό προσδιοριστικό κάποιων τραγουδιών που δεν είχαν καμία απολύτως σχέση με τα πραγματικά ρεμπέτικα. Στη συνέχεια παρεισέφρησε στα στιχάκια κάποιων ελάχιστων ρεμπέτικων τραγουδιών μάλλον "αστικο-λαϊκού" και "μποέμικου", αλλά σίγουρα όχι "σκληρού" περιεχομένου. Ύστερα η λέξη έγινε "κοινή", δηλαδή "ελευθεριάζουσα", άρα εκμεταλλεύσιμη. Και έτσι το μελάνι συνεχίζει να ρέει σχετικώς... Η λέξη "ρεμπέτικο" θα έλεγα ότι είναι μία μυστηριώδης λέξη. Υπάρχει μυστήριο τόσο στην καταγωγή της (αν μάλιστα δει κανείς τι έχει γραφτεί σχετικά) όσο και στην ανέκαθεν αλόγιστη, και για διάφορους σκοπούς, χρησιμοποίησή της. Έτσι, αν ρωτήσετε σήμερα κάποιους... κοινούς θνητούς τι είναι "ρεμπέτικο", θα διαπιστώσετε από τις απαντήσεις τους πλήρη σύγχυση. Έχω μια μικρή "ανθολογία" τέτοιων απαντήσεων απείρου κάλλους, αλλά δεν είναι του παρόντος. Αν πάλι ρωτήσετε τους "ειδικούς" -και υπαινίσσομαι βέβαια τους περί τα ρεμπέτικα αναδιφώντες ή και τυρβάζοντες, κοινώς "ρεμπετολόγους"-, θα σας είναι δύσκολο να βρείτε δύο ίδιες απόψεις. Τα διάφορα λεξικά αυτοσχεδιάζουν και τέλος πάντων κανένας δεν μπορεί να ισχυριστεί σήμερα ότι είναι σε θέση να δώσει ένα σαφή ορισμό τι ακριβώς σημαίνει "ρεμπέτικο". Μια άλλη "μαγική εικόνα" με τη λέξη αυτή είναι το πώς προήλθε. Γι' αυτό και αποκάλεσα στην αρχή τη λέξη μυστηριώδη. Μέσα σ' αυτό το "μυστήριο" βρέθηκα κι εγώ, φυσικά, οπότε οτιδήποτε σχετικό υλικό σκόνταφτε στο δρόμο μου το έριχνα σ' ένα φάκελο με την ένδειξη "Περί της λέξεως ρεμπέτικο..."

ISBN 960-8378-35-4
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ
ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΣΕΛΙΔΕΣ 143
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 17X24