Η λέξη "ρεμπέτικο" δεν πέρασε ποτέ στη συνθηματική γλώσσα της μαγκιάς, δηλαδή στην αργκό της. Χρησιμοποιήθηκε και προβλήθηκε σαν ένα εμπορικό προσδιοριστικό κάποιων τραγουδιών που δεν είχαν καμία απολύτως σχέση με τα πραγματικά ρεμπέτικα. Στη συνέχεια παρεισέφρησε στα στιχάκια κάποιων ελάχιστων ρεμπέτικων τραγουδιών μάλλον "αστικο-λαϊκού" και "μποέμικου", αλλά σίγουρα όχι "σκληρού" περιεχομένου. Ύστερα η λέξη έγινε "κοινή", δηλαδή "ελευθεριάζουσα", άρα εκμεταλλεύσιμη. Και έτσι το μελάνι συνεχίζει να ρέει σχετικώς... Η λέξη "ρεμπέτικο" θα έλεγα ότι είναι μία μυστηριώδης λέξη. Υπάρχει μυστήριο τόσο στην καταγωγή της (αν μάλιστα δει κανείς τι έχει γραφτεί σχετικά) όσο και στην ανέκαθεν αλόγιστη, και για διάφορους σκοπούς, χρησιμοποίησή της. Έτσι, αν ρωτήσετε σήμερα κάποιους... κοινούς θνητούς τι είναι "ρεμπέτικο", θα διαπιστώσετε από τις απαντήσεις τους πλήρη σύγχυση. Έχω μια μικρή "ανθολογία" τέτοιων απαντήσεων απείρου κάλλους, αλλά δεν είναι του παρόντος. Αν πάλι ρωτήσετε τους "ειδικούς" -και υπαινίσσομαι βέβαια τους περί τα ρεμπέτικα αναδιφώντες ή και τυρβάζοντες, κοινώς "ρεμπετολόγους"-, θα σας είναι δύσκολο να βρείτε δύο ίδιες απόψεις. Τα διάφορα λεξικά αυτοσχεδιάζουν και τέλος πάντων κανένας δεν μπορεί να ισχυριστεί σήμερα ότι είναι σε θέση να δώσει ένα σαφή ορισμό τι ακριβώς σημαίνει "ρεμπέτικο". Μια άλλη "μαγική εικόνα" με τη λέξη αυτή είναι το πώς προήλθε. Γι' αυτό και αποκάλεσα στην αρχή τη λέξη μυστηριώδη. Μέσα σ' αυτό το "μυστήριο" βρέθηκα κι εγώ, φυσικά, οπότε οτιδήποτε σχετικό υλικό σκόνταφτε στο δρόμο μου το έριχνα σ' ένα φάκελο με την ένδειξη "Περί της λέξεως ρεμπέτικο..." ISBN 960-8378-35-4 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΕΛΙΔΕΣ 143 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 17X24

Πέμπτη, 30 Ιανουαρίου 2020 23:06

Παροιμίες του υποκόσμου

Ηλίας Πετρόπουλος - μετά τα ρεμπέτικα τραγούδια, τα μικρά ρεμπέτικα, την ρεμπετολογία, το άγιο χασισάκι, τον υπόκοσμο και καραγκιόζη, το μπουρδέλο, τους καπανταήδες και μαχαιροβγάλτες, και διάφορα σχετικά άρθρα - συνεχίζει μ\' αυτό το βιβλιαράκι τη ρεμπετολογική του έρευνα. ISBN 978-960-211-657-9 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΦΕΛΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2013 ΣΕΛΙΔΕΣ 49 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 13X21

Πέμπτη, 30 Ιανουαρίου 2020 23:04

Πάνος Γαβαλάς- Μια Φωνή Όλο Φως

Ο μεγάλος βάρδος και το λαϊκό μεταπολεμικό τραγούδι Περιλαμβάνεται Aναλυτική Δισκογραφία Το παρόν βιβλίο περικλείει τη βιογραφία του λαϊκού βάρδου και δημιουργού Πάνου Γαβαλά. Βασική δεξαμενή είναι οι προφορικές μαρτυρίες συνεργατών, φίλων, συγγενών του αλλά και, ευρύτερα, προσώπων που διαδραμάτισαν ρόλο σε αυτό που ονομάζουμε Λαϊκό Τραγούδι. Είναι επίσης η έρευνα του συγγραφέα σε βιβλία, Τύπο, περιοδικά. Το βιβλίο τούτο δεν περιορίστηκε σε μια μουσική μονογραφία με ρετρό απόχρωση. Αναβιώνει όλο το χρονικό και ιστορικό πλαίσιο από το οποίο προέκυψε, ζυμώθηκε, αλλά και καθόρισε ο βιογραφούμενος. Η προσφυγιά, η Γούβα και η Καισαριανή ως γενέθλιος τόπος, η Κατοχή, ο Εμφύλιος, οι μεταπολεμικές ταβέρνες, η χρυσή δισκογραφία, τα νυχτερινά κέντρα και τα ήθη του ’60, οι μετασχηματισμοί της νύχτας το ’70 και το ’80, αλλά και η προσωπική ζωή και τα όνειρα, η οικογένεια και τα δύσκολα τελευταία χρόνια. Μέσα στο βιβλίο μιλούν πολλοί. Από τον Μίκη Θεοδωράκη μέχρι τον Ντoύσαν Μπάγιεβιτς και από σερβιτόρους που δούλεψαν με τον βάρδο μέχρι την Ελεωνόρα Ζουγανέλη. «Για να γράψεις για τον πατέρα μου πρέπει πρώτα να τον σπουδάσεις. Κι αν σου βγει, να τον αγαπήσεις». Αυτή η φράση του Γιάννη Γαβαλά με στοίχειωσε από την αρχή της περιπέτειάς μου με την καταγραφή του βίου του μεγάλου βάρδου και δημιουργού Πάνου Γαβαλά. Kαι αφότου μου ανατέθηκε από τον ίδιο τον Γιάννη. Μια φράση που με κυνηγούσε σε κάθε βήμα μου, όσο αναζητούσα ψηφίδα ψηφίδα την πορεία του Πάνου Γαβαλά στο ελληνικό τραγούδι, όσο άπλωνα τον καμβά της κοινωνικής συνθήκης όπου έδρασε, δημιούργησε και έζησε. Ο Δημήτρης Μανιάτης γεννήθηκε το 1978 στην Αθήνα και έλκει καταγωγή από τη Μύκονο. Έχει σπουδάσει Δημοσιογραφία, Πολιτικές Επιστήμες και Ιστορία. Εργάζεται ως Δημοσιογράφος στην εφημερίδα Τα Νέα. Έχει γράψει κείμενα για επιθεωρήσεις, θέατρο, μουσικές παραστάσεις, τηλεόραση. Έχει συνεργαστεί με πολλά έντυπα. Άλλα έργα του: Ληστής, θεατρικός μονόλογος. Eγώ Είμαι Ένας Άλλος, διηγήματα (εκδόσεις Μετρονόμος). Bασίλης Τσιτσάνης, επιμέλεια (εκδόσεις ΔΟΛ).

Πέμπτη, 30 Ιανουαρίου 2020 23:03

Παληοζωή Μοβόρησσα

Ρεμπέτικη φαντασία από 3.500 τίτλους ρεμπέτικων τραγουδιών Η σκηνή στου Αποστόλη το κουτούκι. Ο Στάθης ο βαρύς απαντιέται με την παλιά φιλενάδα. Είναι Η Μαριώ, Η κόρη της χήρας. Τρικαλινή τσαχπίνα. Γρήγορα θα έρθουν στα τσακίρ κέφια: ◦ Σήκω χόρεψε, κουκλί μου. Έχεις κορμί αράπικο. ◦ Κέρνα με, φως μου. Κέρνα με, γλυκιά μου αγάπη. Εσύ, ο άνθρωπός μου. Φέρτε μου κρασί να πιω. ◦ Το κορίτσι απόψε θέλει. Σπάσ’ τα, γκρέμισ’ τα, κυρά μου. Σπάσ’ τα, φως μου, για τα μένα. Μες στο γλυκό της αγάπης κρασί. Σπάσ’ τα, καλέ Μαριώ. Σπάσ’ τα, πασά μου. Κορίτσι μου, όλα για σένα. Για κοίτα, κόσμε, ένα κορμί. ◦ Γεια σου, άντρα μου. Γλυκέ μου άντρα, γεια σου. Γεια σου, τσολιά μου. Αυτά μου κάνεις και σ’ αγαπώ. ◦ Δική μου για πάντα. Βρε Μαριώ μου, είσαι γλύκα. Εσύ, γλυκιά μου, μόνο. ◦ Γλέντα με, φως μου, γλέντα με. ◦ Άνοιξε βαθιά τα στήθια. Ω, μάμι μπλου, ρεμπέτισσα. ◦ Δική σου για πάντα. Δείγμα από την «Παλιοζωή μοβόρησσα», μια ιστορία συνθεμένη με τίτλους ρεμπέτικων τραγουδιών, σε μια αρχιτεκτονική συρραφή, που αναπτύσσεται σ’ ένα hightech λογοτεχνικό αφήγημα, μια ρεμπέτικη φαντασία, όπου ανασταίνεται παραστατικά ένας κόσμος που κάποτε αποκλήθηκε περιθωριακός, αλλά που όταν αποσύρθηκε είχε αφήσει μια νέα ζωηρή και γνήσια τέχνη, το λαϊκό αστικό τραγούδι. Όλοι οι τύποι και οι τύπισσες, με τα πάθη και τους καημούς τους, τα όνειρα και τους κατατρεγμούς τους, η ιδιότυπη αντίληψη της τιμής και της φιλοτιμίας, το δικό τους ήθος, οι έρωτες και οι παλικαρισμοί, ο πόνος και τα σεκλέτια, περνούν σ’ αυτή την πρωτότυπη ανασύνθεση, με τις 3.500 ψηφίδες αντλημένες από το πλούσιο ρεζερβουάρ κάπου 9.000 τίτλων τραγουδιών. Μια συναρπαστική χιουμοριστική «ιστορία» και ταυτόχρονα μια σπουδή χαρακτήρων, όπως υμνήθηκαν Με ζουρνάδες και νταούλια, Μ’ αργιλέ και μπαγλαμάδες, Τουμπερλέκια και μπουζούκια. Βίβα ρεμπέτες. ISBN 960-03-3970-8 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2005 ΣΕΛΙΔΕΣ 112 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 20X22

Πέμπτη, 30 Ιανουαρίου 2020 20:05

Όψεις το ρεμπέτικου

Υπό τον γενικό τίτλο "Όψεις του ρεμπέτικου" ο παρών τόμος στεγάζει τρία κείμενα, τα οποία επιχειρούν να φωτίσουν ενδιαφέρουσες όσο και ελάχιστα μελετημένες πλευρές αυτού του αστικολαϊκού μορφώματος. Στο πρώτο μελέτημα ("Το ρεμπέτικο στη δεκαετία του 1930 και ο Μεταξάς, μέσα από γραπτές συγχρονικές πηγές") γίνεται για πρώτη φορά λεπτομερής πραγμάτευση του πώς προσελήφθη το ρεμπέτικο, τόσο από τον τύπο της εποχής όσο και από το Μεταξικό καθεστώς. Μέσα από πρωτογενείς συγχρονικές πηγές, που επίσης για πρώτη φορά έρχονται στο φως, προσεγγίζεται το φάσμα των αντιδράσεων που ήγειρε το είδος εκ μέρους της κουλτούρας του γραμματισμού αλλά και της κυρίαρχης πολιτικής τάξης πραγμάτων. Το δεύτερο κείμενο ("Ο αριστερός λόγος για το ρεμπέτικο [1946-1988]") στοχεύει σε πρώτο επίπεδο στη λεπτομερή ανασκόπηση και κριτική ανάλυση του αριστερού λόγου για το ρεμπέτικο, όπως αυτός αποτυπώθηκε σε γραπτές πηγές, ενώ σε δεύτερο επίπεδο επιχειρεί να αναδείξει τη διαμόρφωση και εξελικτική πορεία αυτού του λόγου σε ένα επαρκές βάθος χρόνου. Φιλοδοξία, τέλος, του τρίτου κειμένου ("Ρεμπέτες και ρεμπέτικο: από τη ρητορική των άλλων στον αυτοπροσδιορισμό") αποτελεί η ανασύσταση της αφηγηματικής αυτοπαρουσίασης των συντελεστών του ρεμπέτικου σε αντίστιξη με τον λόγο που άρθρωσε ο κυρίαρχος πολιτισμός για αυτούς και για το είδος που εκπροσωπούσαν. ISBN 978-960-8219-28-1 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2004 ΣΕΛΙΔΕΣ 212 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 14X21

Πέμπτη, 30 Ιανουαρίου 2020 20:03

Οι ρεμπέτες του ντουνιά

Επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΙΑΝΟΣ η συλλογή διηγημάτων του Ντίνου Χριστιανόπουλου «Οι ρεμπέτες του ντουνιά» (3η έκδοση). Τα διηγήματα αυτά που πρωτοεμφανίστηκαν το 1963 άνοιξαν έναν νέο δρόμο στη λογοτεχνία της Θεσσαλονίκης και την έκαναν περισσότερο ελληνική. «Οι ρεμπέτες του ντουνιά» είναι μικρές αφηγηματικές πρόζες της μιας ή τον δύο σελίδων με ρυθμικό λόγο. ISBN 960-7771-90-7 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΑΝΟΣ ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2004 ΣΕΛΙΔΕΣ 52 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 12X17

Η βασική προβληματική, η οποία διέπει κατά κύριο λόγο το εγχείρημα της συγγραφής του παρόντος βιβλίου σχετίζεται με το ζητούμενο της διαχείρισης του φαινομένου της αστικής-λαϊκής μουσικής δημιουργίας με έναν τρόπο αυστηρά θεωρητικό αλλά και παράλληλα γόνιμα λειτουργικό. Έτσι, πέραν από την καθαυτή επιστημονική-μουσικολογική του υφή, το βιβλίο φέρει και μία διάσταση αμιγώς πρακτική, καθώς κάλλιστα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μία ευμέθοδη θεωρητική σύνοψη ή ως διδακτικό εγχειρίδιο αναφορικά με την εκμάθηση της Αστικής-Λαϊκής μουσικής του Μεσοπολέμου. Συγκεκριμένα, εξετάζονται αναλυτικά όλα τα επιμέρους φαινόμενα τα οποία κατατάσσονται στο σύστημα των Λαϊκών Δρόμων, και ορίζονται τα βασικά δομικά τους χαρακτηριστικά, τα οποία άλλωστε και τεκμηριώνονται μέσω παραπομπών σε αντίστοιχες ρεπερτοριακές περιπτώσεις με τη χρήση εποπτικών μέσων. Γίνεται, επίσης, λόγος για ζητήματα τροπικής συμπεριφοράς, μελωδικής ανάπτυξης, φαινομένων ιδιωματισμού, ενώ ακροθιγώς παρουσιά­ζονται και οι βασικές αρχές του κάθε Δρόμου σε επίπεδο αρμονικής διαχείρισής του. Για τις περιπτώσεις Λαϊκών Δρόμων που συναντάται αντίστοιχο τους παράλληλο στον χώρο του Οθωμανικού makam ή είναι συχνή η διαχείρισή τους στο πλαίσιο της δισκογραφίας των 78 στροφών κατά τα ala turca αισθητικά πρότυπα, γίνεται ειδική μνεία μέσω ανάλυσης των επιμέρους διαστηματικών, υφολογικών και τεχνικών ιδιαιτεροτήτων που συνοδεύουν τις εν λόγω περιπτώσεις. Στο βιβλίο εμπεριέχονται 70 και πλέον πρωτότυπες καταγραφές στο πεντάγραμμο μεσοπολεμικών αστικών τραγουδιών με παράλληλη λεπτομερή μορφολογική-τροπική ανάλυσή τους. Το συγκεκριμένο ρεπερτοριακό corpus, σε συνδυασμό με την αντίστοιχη θεωρητική του διαχείριση, θα μπορούσε αναμφίβολα να λειτουργήσει ως αφορμή και σημείο αναφοράς ειδικά στο πεδίο της διδακτικής διαδικασίας που αφορά στη μελέτη και την επιτελεστική αποτύπωση της Αστικής-Λαϊκής μουσικής της Μεσοπολεμικής περιόδου. Οι Λαϊκοί δρόμοι στο μεσοπολεμικό αστικό τραγούδι Σχεδίασμα Λαϊκής Τροπικής Θεωρίας Ανδρίκος Νίκος Σελ.: 288 Σχήμα: 17 x 24 ISBN: 978-960-499-263-8

Πέμπτη, 30 Ιανουαρίου 2020 20:01

Ο ξακουστός Τσιτσάνης

Ο εικοσάχρονος Τσιτσάνης το 1935 κατεβαίνει στην Αθήνα με το τρένο να σπουδάσει δικηγόρος. Μέσα σε δυο χρόνια η μαγκιά της Αθήνας μιλάει για ένα βλαχάκι που παίζει καταπληκτικό μπουζούκι και τραγουδάει κάτι αλλιώτικα τραγούδια. Το βλαχάκι είναι τώρα φαντάρος 23 ετών και με ένα τραγούδι, την «Αρχόντισσα», αλλάζει την ιστορία του λαϊκού τραγουδιού. 1941-1945: Τέσσερα σκληρά χρόνια στην κατοχική Θεσσαλονίκη προετοίμαζε το σπουδαιότερο έργο της ζωής του. Από κει και μετά έφτυσε αίμα να γράφει και να υπερασπίζεται τα τραγούδια του κάθε νύχτα πάνω στο πάλκο. Δεν εικονογράφησε τη ζωή που έζησε, αλλά ερμήνευσε τη ζωή που περνούσε προσπαθώντας να πιάσει τις κρυφές επιθυμίες όλων. Τίποτα δεν ήταν αληθινό και τίποτα δεν ήταν ψεύτικο. Τίποτα δεν ήταν μόνο ένα. Το ένα ήταν στα πολλά μαζί. Ήθελε ο καθένας που θα άκουγε τα τραγούδια του να έβλεπε εκεί μέσα τον εαυτό του. «Όταν έφτιαχνα ένα τραγούδι» έλεγε «ζούσα δύο ζωές. Μία όταν το έγραφα και μία όταν το έπαιζα στον κόσμο». ISBN 960-8228-46-8 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΟΧΛΙΑΣ ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΕΛΙΔΕΣ 477 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 17X24 ΚΩΔΙΚΟΣ "ΕΥΔΟΞΟΣ" ΑΘΗΝΑ

Πέμπτη, 30 Ιανουαρίου 2020 20:00

Ο ακρίτας που έγινε ρεμπέτης

Οι αγωνίες και αγώνες του νεοελληνισμού δημιούργησαν μια σειρά ηρωικά πρότυπα που εμπνεύσανε το τραγούδι σε διάφορες εποχές: ακρίτες, κλέφτες, αρματολοί, κοινωνικοί ληστές, ρεμπέτες, εργάτες, αντάρτες. Σ\' αυτά τα ηρωικά πρότυπα πρέπει να προσθέσουμε και τους ζεϊμπέκηδες παρόλο που δεν ήταν χριστιανοί. Το βιβλίο αυτό γίνεται το μαρμαρένιο αλώνι όπου όλοι αυτοί οι λεβέντες αντιμετωπίζουν τον προαιώνιο εχθρό τους, το Χάροντα -τον προσωποποιημένο θάνατο. Το άθροισμα των περιπτώσεών τους συγκροτεί τη νεοελληνική περιπέτεια. Η συσσώρευση των τραγουδιών τους απαρτίζει το νεοελληνικό έπος. ISBN 960-224-843-2 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 1999 ΣΕΛΙΔΕΣ 230 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 17X24

Πέμπτη, 30 Ιανουαρίου 2020 19:58

Ο άγιος Μάγκας

"Ο Στέλιος είναι φίλος μου. Πρωτοβρέθηκα στο σπίτι του το 1994, αρχές Νοέμβρη. Δούλευα τότε στις Εικόνες, και ο αγαπητός μου Σωκράτης Τσιχλιάς, διευθυντής του περιοδικού, είχε αποδεχτεί την πρότασή μου να γράψω ένα κομμάτι για ένα δίσκο που ετοιμαζόταν να κυκλοφορήσει στην αγορά με τον παράξενο τίτλο «Σ' Ένα Μπαρ Του Μισισίπι Ένας Ναύτης Απ' Τη Σύρα». Δημιουργός του ήταν ο συνθέτης Στέλιος Βαμβακάρης, ο μεσαίος από τους τρεις γιους του Μάρκου Βαμβακάρη, πατριάρχη και γκουρού του ρεμπέτικου. Επικοινώνησα με τον Στέλιο, συμφώνησε για τη συνέντευξη, και την Τρίτη 8 Νοεμβρίου 1994, στις επτά το βράδυ, χτυπούσα την πόρτα του. Το μαγνητόφωνό μου κατέγραψε το δίωρο εκείνης της πρώτης μας συνάντησης, και στην ετικέτα της κασέτας υπάρχουν όλες οι πληροφορίες για την ημέρα και την ώρα." ISBN 960-382-597-2 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΚΤΟΣ ΓΛΩΣΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ